Kapitulli 3: Frymėzimi i Biblės

Bibla u shkrua nga rreth dyzet shkrimtarė pėr njė periudhė relativisht tė gjatė. Ndonėse ata pėrdorėn tre gjuhė tė ndryshme dhe shkruajtėn nė tre kontinente tė ndryshme, secila pjesė e saj thotė tė njėjtėn gjė mbi ēėshtjet mė tė debatueshme tė jetės. Siē ėshtė thėnė dhe mė parė, Bibla ėshtė e ndarė nė dy pjesė, apo 'Dhiata'. Pjesa e parė, qė quhet Dhiata e Vjetėr, flet pėr marrėveshjet e Perėndisė me popullin e Izraelit. Pjesa e dytė, qė quhet Besėlidhja e Re, tregon pėr jetėn e Jezusit dhe ndjekėsve tė tij tė hershėm, si dhe pėrmban letra tė shkruara, pėr t'i ndihmuar besimtarėt e hershėm tė qėndronin tė palėkundur nė mėsimet e Jezusit.

Fjala e Pendisė

Bibla ėshtė rregjistrimi i frymėzuar i zbulesės sė Perėndisė dhe jo thjesht njė pėrmbledhje e rastėsishme e autorėve njerėzorė. Ishte vetė Perėndia qė i drejtoi njerėzit e tij,[1] Ai e shfaqi fjalėn e tij nė forma letrare njerėzore tė thjeshta, si rrėfimi historik, poezia, fjalėt e urta, predikimi apo mėsimi didaktik.

Dėshmia

'I gjithė Shkrimi ėshtė i frymėzuar nga Perėndia dhe i dobishėm pėr mėsim, bindje, ndreqje dhe pėr edukim me drejtėsi, qė njeriu i Perėndisė tė jetė i pėrkryer, tėrėsisht i pajisur pėr ēdo vepėr tė mirė[2].' Pėr njė mysliman, kjo nuk duhet tė duket si diēka e re, pasi ėshtė njė nga pjesėt thelbėsore tė mėsimit tė Kur'anit.[3]

Dhiata e Vjetėr

Nė Dhiatėn e Vjetėr zbulojmė se shprehja 'Kėshtu thotė Zoti' ėshtė pėrdorur mė shumė se 3.800 herė. Kjo e shfaq qartė besimin e shkrimtarėve qė ata flisnin apo shkruanin me udhėzim tė Perėndisė. Shohim se njerėzit e Perėndisė, si Moisiu dhe Davidi, ishin tė frymėzuar nga Perėndia. Megjithėse Dhiata e Vjetėr u shkrua prej shumė shkrimtarėsh pėrgjatė shumė vitesh, marrėveshjet e Perėndisė me njerėzit janė po ato, ndaj edhe shfaqet vetėm njė imazh i plotė.

Disa shėmbuj tė rėndėsishėm

Bibla shkruan se Perėndia i foli Moisiut: 'Dhe tani shko, unė do tė jem me gojėn tėnde dhe do tė tė mėsoj atė qė duhet tė thuash.'[4] Kjo na tregon qartė se Moisiu ishte i frymėzuar nga Perėndia. Perėndia i foli edhe Davidit, kur ky tha: 'Shpirti i Zotit ka folur nėpėrmjet meje dhe fjala e tij ka qenė mbi buzėt e mia[5].' Fakte tė ngjashme i gjejmė edhe nė librat e profetėve. Pėr shėmbull, Jeremia thotė qė Zoti t'i ketė thėnė: 'Ja, unė i vura fjalėt e mia nė gojėn tėnde.'[6] Kishte shumė mėnyra nė Dhiatėn e Vjetėr me anė tė tė cilave Perėndia e bėri tė qartė vullnetin e tij. Ai nuk e zbuloi vullnetin e tij vetėm nėpėrmjet atyre qė folėn fjalėn e tij, por edhe nėpėrmjet jetėve qė ai preku; si nė historinė e Ruthit dhe nė atė tė Jobit. Tė gjitha kėto sė bashku, ndonėse tė ndryshme, shfaqin karakterin e Perėndisė dhe mėnyrėn sesi dashuria e tij pėr botėn pėrshkon ēdo kohė dhe hapėsirė, nė mėnyrė qė tė pėrkujdeset pėr njerėz tė veēantė.

Mendimi i Jezusit

Shohim se vetė Jezusi besoi se Dhiata e Vjetėr ishte Fjala e Perėndisė kur ai tha: 'Duhet tė pėrmbushen tė gjitha gjėrat qė janė shkruar lidhur me mua nė ligjin e Moisiut, nė profetėt dhe nė psalmet [7].' Kėto tre ndarje pėrfshijnė tė tėrė Dhiatėn e Vjetėr. Jezusi, gjithashtu, e vėrtetoi Dhiatėn e Re pėrpara se ajo tė shkruhej. Ai u tha dishepujve tė tij pėrpara se tė kryqėzohej, qė kur tė vinte Shpirti i Shenjtė, do t'i kujtonte atyre tė gjitha ēfarė u kishte thėnė ai. Ai u premtoi qė Shpirti i Shenjtė do t'i udhėhiqte pėr tek e vėrteta.[8] Kjo ėshtė dhe arsyeja pse apostujt dėshmuan se ata nuk flisnin 'me fjalė tė mėsuara nga dituria njerėzore, por tė mėsuara nga Shpirti i Shenjtė.'[9]

Metoda

Perėndia pėrdori shumė metoda pėr t'u zbuluar njerėzve fjalėn e tij. Disave u foli drejtpėrdrejt ndėrsa disa tė tjerėve ia dha fjalėn me anė tė vegimeve dhe ėndrrave. Shpirti i Shenjtė i drejtoi ata ndėrsa shkruanin apo flisnin duke i lejuar tė pėrdornin aftėsitė e tyre normale" tė inteligjencės dhe stilin e tyre vetjak. Perėndia u dha lirinė tė shkruanin dhe tė flisnin nėpėrmjet prejardhjes, personalitetit, fjalorit dhe stilit tė tyre. Nėse shkrimtarėt e Biblės do tė kishin qėnė thjesht pena nė duart e Perėndisė, e jo njerėz, stili dhe fjalori i saj do tė kishte qėnė i njėjtė. Por me Biblėn nuk ndodh kėshtu, pėrderisa prej saj shohim tė dalė individualiteti i ēdo shkrimtari. Sidoqoftė, pas secilit prej tyre ėshtė Perėndia qė zbulon vetveten.

Fjala jote ėshtė njė llampė nė kėmbėn time dhe njė dritė nė shtegun tim. (Psalmi 119:105)

Uniteti nė mesazh

Nga fillimi deri nė fund egziston vetėm njė histori - ajo e planit tė Perėndisė pėr shpėtimin e njerėzimit. Ekziston vetėm njė mesazh qė pėrshkruan tė gjithė Biblėn, sepse ka vetėm njė Perėndi dhe vetėm njė njerėzim. Perėndia nuk ndryshon, as problemet qė ballafaqon njerėzimi. Problemi mė i madh qė has njerėzimi ėshtė si ta njohė Perėndinė. Perėndia e ka bėrė tė qartė se ai ėshtė i shenjtė, krejtėsisht i shenjtė dhe se njeriu nuk mund tė jetojė njė jetė tė shenjtė dhe nuk mund tė njohė njė Perėndi tė shenjtė. Bibla merret me kėtė problem universal. Nė mesazhin e saj Bibla thotė se vetė Perėndia ka siguruar zgjidhjen e kėtij problemi. Do ta shqyrtojmė kėtė zgjidhje mė tėrėsisht nė kapitujt e tjerė.

Referimet

1. 2 Pjetrit 1:20-2
2. 2 Timoteut 3:16-17
3. Kur'an 2:136; 5:47; 10:95; 29:46 4. Eksodi 4:12
4. Eksodi 4:12
5. 2 Samuelit 23:2
6. Jeremia 1:9
7. Luka 24:44
8. Gjoni 14:26; 16:13; 1 Gjonit 2:20,27 9. 1 Korintasve 2:13
9. 1 Korintasve 2:13


Ktheu tek faqja: Përmbajtja e Librit

pixelburg.gif (801 bytes)

© Copyright  Tė Krishterėt  Pėrgjigjen
Faqja Kryesore | Kush Jemi | Tė RejatKontakt | Kėrko

"Të jini gjithëherë të gatshëm t'u jipni përgjigje ēdo njërit që kërkon nga ju shpjegime per shpresën që ju keni (1 Pjetrit 3:15)"